Istotną część czasu mojej praktyki
prawniczej stanowi problematyka spraw związanych z zakupem kradzionych
samochodów oraz innych pojazdów. Zakup kradzionych pojazdów w naszym
kraju dostarcza nabywcom negatywnych emocji i strat finansowych. Osoby
fizyczne oraz przedsiębiorcy często angażują swoje finanse w ruchomości
bez uprzedniego sprawdzenia źródła ich pochodzenia.

Sprzedawca przedstawia potencjalnemu
kupującemu dokumenty dotyczące zbywanego pojazdu, takie jak np. faktura,
karta pojazdu, dowód rejestracyjny. Z powyższych dokumentów często
wynika, że wszystko jest w porządku. Także badanie techniczne nie daje
informacji, że pojazd pochodzi z kradzieży oraz fakt przebitych numerów
nadwozia nie zostaje wykryty.

Nabywca, w dobrej wierze, podpisuje umowę sprzedaży. Rozczarowanie nadchodzi nieco później…

Standardowa kontrola przeprowadzona
przez Policję wykazuje, że pojazd pochodzi z kradzieży. Po stwierdzeniu
powyższego faktu, rozpoczyna się procedura mająca na celu ustalenie
rzeczywistego właściciela skradzionego pojazdu. Policja zabezpiecza
kradziony pojazd. Kupujący otrzymuje decyzję o zabezpieczeniu pojazdu,
jako dowodu rzeczowego w postępowaniu karnym. Zatrzymanie przez Policję
skradzionego pojazdu wymaga zatwierdzenia przez Sąd lub Prokuratora.
Nabywca ma prawo zaskarżyć decyzję o odebraniu mu pojazdu powołując się
na dobrą wiarę. W tej sytuacji  nabywca zadaje sobie pytanie, czy
skutecznie nabył własność skradzionego pojazdu.

Kluczową rolę w tym przypadku odgrywa
warunek określony jako dobra wiara nabywcy skradzionego pojazdu. O tej
kwestii nie rozstrzyga już Policja tylko Sąd w postępowaniu cywilnym.
Pojęcie prawne dobrej wiary nabywcy skradzionego pojazdu jest obszernie
opisane w orzecznictwie sądów polskich.

Drugim istotnym aspektem prawnym w
rozstrzyganiu w tego typu sprawach jest czas, jaki upłynął  od momentu
zakupu pojazdu pochodzącego z kradzieży. Co do zasady obowiązuje tu
warunek upływu trzyletniego okresu, od daty jego kradzieży. Opisane
warunki, aby nabycie własności skradzionego pojazdu stało się skuteczne,
są dużym uproszczeniem. Rzeczywistość pisze bardziej skomplikowane
scenariusze.

Nie należy pomijać również zasad prawa
międzynarodowego i prawa innego państwa – w sytuacji, gdy transakcja
miała miejsce poza terenem Polski na gruncie prawa obcego. Nabywca,
który kupił pojazd pochodzący z kradzieży, ma prawo podjąć działania
prawne w celu ustalenia, że skutecznie stał się właścicielem pojazdu.
Starania te polegają na wszczęciu postępowania przed Sądem cywilnym.

Przypadki zakupu kradzionego pojazdu nie
ograniczają się tylko do samochodów osobowych. W mojej praktyce
prawniczej zdarzają się również  przypadki zakupu przedmiotów, takich
jak: kradziony dźwig, ciągnik czy np. camper.